89 lat temu (1936) w Pińsku na Polesiu urodził się Andrzej Kondratiuk – wybitny polski reżyser, scenarzysta i operator filmowy. Nasz krajan był jednym z najbardziej charakterystycznych twórców polskiego kina autorskiego. Często nazywany „reżyserem prywatnym” ze względu na bardzo osobisty styl pracy – realizował niskobudżetowe filmy, zazwyczaj w towarzystwie bliskich, w swojej rodzinnej posiadłości w Gzowie.
Podczas wojny, aż do 1945 roku, przebywał na zesłaniu w Kazachstanie. Po jej zakończeniu wrócił z rodziną do Polski i osiedlił się w Łodzi.
Studiował na Wydziale Operatorskim (1955–60) i Reżyserskim (1962–63) w Łódzkiej Szkole Filmowej, zadebiutował filmami krótkometrażowymi, m.in. „Obrazki z podróży” i „Ssaki” (wspólnie z Romanem Polańskim) – za nie zdobył prestiżowe nagrody festiwalowe, m.in. Złotego Smoka w Krakowie i I Nagrodę w Łodzi.
Andrzej Kondratiuk (fot. Filmoteka Narodowa)
Przełom przyniósł pełnometrażowy dramat obyczajowy „Dziura w ziemi” (1970) – wyróżnienie na festiwalu w Karlowych Warach, oraz kultowe komedie „Hydrozagadka” i „Wniebowzięci” (1970–1973).
Twórczość Kondratiuka to kino pełne poetyckiego humoru i refleksji nad codziennością. W latach 80.–90. powstały takie dzieła jak „Gwiezdny pył”, „Cztery pory roku” (nagrody w Lokarno i Gdyni), „Wrzeciono czasu” i „Słoneczny zegar” – kameralne, filozoficzne impresje, w których często brała udział żona reżysera, Iga Cembrzyńska.
Andrzej z żoną Igą – „Słoneczny zegar” (fot. imdb.com)
Zmarł 22 czerwca 2016 roku w Grójcu, pochowany został na Powązkach Wojskowych w Warszawie. Odszedł jako jeden z najwybitniejszych i najbardziej oryginalnych twórców polskiego kina niezależnego
Kresowiak
fot. Mieczysław Włodarski/Reporter/East News
