Na terenie dawnego dworu Ogińskich w Hanucie (obecnie wieś Ruczyca pod Wilejką w obwodzie mińskim) otwarta zostanie jedna z odrestaurowanych kapliczek. Choć prace miały przywrócić blask barokowemu zabytkowi, specjaliści alarmują, że renowacja została wykonana niechlujnie i znacząco zniekształca historyczny wygląd obiektu.
Kapliczka została odnowiona przez Republikańskie Publiczne Zrzeszenie Konserwatorów według projektu „Belżilprojektu”, w ramach obchodów 260. rocznicy urodzin Michała Kleofasa Ogińskiego. Barokowe kapliczki, wzniesione w 1765 roku przez włoskiego architekta Abrahama Genu, niegdyś mieściły rzeźby świętych pod charakterystycznymi kopułami.
Odnowiona kapliczka w majątku Ogińskich. Zdjęcie z mediów społecznościowych
Z czasem obiekty popadły w ruinę. Pomimo ostrzeżeń miejscowych aktywistów władze długo ignorowały problem – dopiero po zawaleniu jednej z kapliczek w 2020 roku podjęto działania. Renowacja rozpoczęła się dopiero w 2024 roku i objęła lepiej zachowaną kapliczkę.
Efekt wzbudził jednak wiele kontrowersji. Kanał w serwisie Telegram „Spadczyna” zwrócił uwagę, że detalizacja nie odpowiada zasadom konserwacji naukowej. Krytycy podkreślają, że forma barokowej kopuły odbiega od pierwowzoru: zmieniły się proporcje, zniknęło charakterystyczne wybrzuszenie, a gzymsy zastąpiono topornymi „stopniami”, które nie nawiązują do barokowych wzorców.
Barokowa kopuła kapliczki tylko w niewielkim stopniu przypomina pierwowzór (fot. kanał na Telegramie “Spadczyna”)
Zastrzeżenia są tym większe, że zachowały się historyczne fotografie oraz druga, identyczna kapliczka, która mogła posłużyć jako wzór rekonstrukcji.
Kapliczka w okresie międzywojennym (fot. radzima.org/Жалубоўскі С.)
Zdaniem ekspertów, choć obiektowi nie grozi już zawalenie, to źle przeprowadzona renowacja jest gorsza niż zniszczenie. W białoruskiej praktyce nie zdarza się bowiem, aby błędy w odnowionych zabytkach były później naprawiane.
Przeczytaj również:
Unikatowa kapliczka przy dawnym dworze Ogińskich doczeka się renowacji
Kresowiak
