W Archiwum i Muzeum Archidiecezjalnym w Białymstoku odbyło się spotkanie z Adamem Hlebowiczem, historykiem i autorem książek o Kościele katolickim w byłym ZSRS oraz o losach Polaków na Wschodzie. Spotkanie dotyczyło jego najnowszej publikacji „Święty bolszewik”, która przedstawia życiorys księdza Henryka Hlebowicza (1904–1941), błogosławionego i męczennika II wojny światowej, urodzonego w Grodnie.
Podczas rozmowy autor opowiedział o badaniach nad postacią ks. Henryka oraz przybliżył najważniejsze fakty z życia i działalności kapłana. Podkreślił również wyjątkowość i uniwersalny charakter kazań młodego kaznodziei oraz zwrócił uwagę na podobieństwa między historią ks. Henryka Hlebowicza a późniejszym losem ks. Jerzego Popiełuszki. Na zakończenie spotkania autor odpowiedział na pytania zgromadzonych gości, dzieląc się refleksją, co najbardziej fascynuje go w biografii ks. Henryka. Opowiedział także o kilkutomowej publikacji „Zostali na Wschodzie. Słownik inteligencji polskiej w ZSRS 1945-1991”, której jest redaktorem naukowym.
Ksiądz Henryk Hlebowicz ‒ jeden ze 108 błogosławionych męczenników II wojny światowej, którego nazywano „sumieniem Wilna” pod litewską, sowiecką i niemiecką okupacją miasta; uzdolniony teolog i profesor Uniwersytetu Stefana Batorego, który obronił dwa doktoraty; duszpasterz, spowiednik i opiekun duchowy studentów oraz uczniów gimnazjalnych, którego niezwykła wrażliwość na potrzeby drugiego doprowadziła wielu do konfesjonału i Kościoła; proboszcz, dla którego nie było spraw ważniejszych niż życie parafian; niezłomny kaznodzieja, który gotów był życie oddać w intencji ratowania polskiej młodzieży przed komunistycznym i niemieckim nihilizmem i, wreszcie, kapłan, który wyruszył na ziemie wschodnie I Rzeczypospolitej pod niemieckimi rządami, gdzie zginął w obronie wiary i polskości. Poświęcona mu monografia zawiera fragmenty niewydanych wspomnień ukazujących duchownego jako jedną z ważniejszych postaci przedwojennego Wilna, a także nieznane teksty jego kazań głoszonych z narażeniem życia w latach 1940‒1941. Całości dopełnia wiele niepublikowanych do tej pory zdjęć dokumentalnych.
Źródło: IPN
fot. Paula Prudziłowicz (IPN)
