Władze rejonu mohylewskiego poinformowały o rozpoczęciu zbiórki środków na pilne prace zabezpieczające i konserwacyjne w XVII-wiecznym kościele św. Mikołaja w Kniażycach — jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków na wschodniej Białorusi i popularnym miejscu sesji zdjęciowych, podaje Katolik.life.
Świątynia, wpisana na państwową listę zabytków architektury, od lat znajduje się w stanie postępującej ruiny. Choć obiekt w 2015 roku został ujęty w regionalnym planie realizacji programu „Kultura Białorusi” na lata 2016–2020, a na jego renowację obiecywano przeznaczyć około 370 tys. rubli, środków z budżetu nigdy nie przyznano. Właściciel obiektu — kniażycki sielsowiet— ograniczył się jedynie do ogrodzenia i zabezpieczenia wejść.
W 2024 roku mieszkańcy złożyli petycję o odnowienie kościoła, jednak również wtedy nie znaleziono pieniędzy nawet na podstawowe prace. Teraz władze próbują zebrać fundusze poprzez specjalnie otwarte konto charytatywne, apelując „do wszystkich, którym nie jest obojętne dziedzictwo kulturowe Mohylewszczyzny”.
Darowizny można przekazywać na poniższe konto:
№ BY67AKBB36410573113537000000 в ОАО АСБ «Беларусбанк»
МОУ №700, BICAKBBBY2Х, УНП 700020223
с пометкой «Костел св. Николая» в аг. Княжицы Могилевского района
Historia świątyni
Świątynia została wzniesiona z fundacji Konstantego Władysława Paca na przełomie XVII i XVIII wieku, a więc już po I rozbiorze Rzeczypospolitej, kiedy Kniażyce stały się częścią Imperium Rosyjskiego. Początkowo kościół służył braciom pobliskiego klasztoru dominikanów. Gdy jednak w 1831 roku, na rozkaz władz carskich, zakon został skasowany, opiekę nad świątynią przejęli karmelici.
Kościół na fotografii z początku XX wieku (fot. Zmicier Korch/radzima.org)
Cztery lata później również ten zakon został zlikwidowany. Ostateczny kres działalności kościoła przyniosło powstanie styczniowe (1863–1864). Po jego wybuchu świątynia została zamknięta, a dwa lata później — wbrew woli katolickich wiernych — przekazana cerkwi prawosławnej. Prawosławna świątynia pod wezwaniem św. Mikołaja funkcjonowała tu aż do II wojny światowej.
Nagrobek w krypcie kościoła: Zofia z Kamieńskich Dąbrowska, prezydentowa powiatu mohylewskiego (fot. radzima.org)
W czasie działań wojennych kościół został poważnie uszkodzony i po wojnie pozostawał opuszczony. Mimo odzyskania przez Białoruś niepodległości w 1991 roku oraz wpisania budowli do rejestru zabytków, świątynia nadal pozostaje w stanie postępującej ruiny.
Cyfrowa rekonstrukcja kościoła w Kniażycach (źródło: radzima.org)
Kościół reprezentuje styl barokowy. Jego monumentalną, trójdzielną fasadę wieńczą trzy czworoboczne wieże. Elewacja jest silnie rozczłonkowana za pomocą wiązek pilastrów, łukowato zamkniętych nisz oraz profilowanych gzymsów. Wejście zdobi portal ujęty w ryzalit z bogato dekorowanym frontonem. Po obu stronach fasady znajdują się niskie ścianki – propyleje – które tworzą przed wejściem niewielki dziedziniec.
Oprac. na podst. katolik.life/navtur.pl
zdj. główne: planetabelarus.by
