Biuro Edukacji Narodowej IPN w Warszawie zaprasza na obchody 30. rocznicy śmierci ppłk Grażyny Lipińskiej (1902–1995) – jednej z najbardziej niezwykłych Polek XX wieku: grodzieńskiej nauczycielki, aktywnej uczestniczki obrony Grodna przed Sowietami w 1939 roku, członkini konspiracji wileńskiej oraz więźniarki obozów koncentracyjnych.
W dwudniowych uroczystościach, które odbędą się 26 i 27 listopada 2025 r. w Warszawie, wezmą udział przedstawiciele kierownictwa IPN, badacze, harcerze oraz osoby, które znały Grażynę Lipińską osobiście. W programie znalazły się m.in. uroczystości patriotyczne, pokaz filmu dokumentalnego Grażyna Lipińska – Niepokonana, otwarcie wystawy biograficznej oraz spotkania poświęcone jej życiu i działalności.
Obchody organizowane przez Biuro Edukacji Narodowej IPN mają na celu przypomnienie postaci kobiety, która w najtrudniejszych momentach historii zachowała niezłomność, odwagę i wiarę w niepodległą Polskę. Życie Grażyny Lipińskiej jest symbolem losów pokolenia, które w imię wolności gotowe było ponieść najwyższą ofiarę.
Wydarzenia rocznicowe odbędą się w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” im. Janusza Kurtyki w Warszawie. Wystawa, projekcje filmowe i dyskusje historyczne ukażą życie Grażyny Lipińskiej jako świadectwo wierności wartościom i troski o przyszłe pokolenia. Obchody zakończy spotkanie upamiętniające bohaterkę przy tablicy poświęconej jej pamięci na warszawskiej Saskiej Kępie.
Wstęp wolny!
Harmonogram:
26 listopada 2025 r.
10:00 – odczytanie listu od Prezydenta RP dr Karola Nawrockiego, uroczyste złożenie wieńców na grobie ppłk Grażyny Lipińskiej na Cmentarzu Parafialnym na Służewie (ul. Fosa) przy udziale zastępcy prezesa IPN dr. Mateusza Szpytmy oraz asysty wojskowej Garnizonu Warszawa i asysty harcerek 17 Rozwadowskiej Drużyny Harcerek ZHR
Centrum Edukacyjne Przystanek Historia im. Janusza Kurtyki
ul. Marszałkowska 21/25, Warszawa
12:00 – otwarcie wystawy „Grażyna Lipińska 1902-1995. Życiorys XX wieku”, dyrektor BEN IPN dr Adam Pleskaczyński
12:15 – prezentacja 1-2 części filmu „Grażyna Lipińska – Niepokonana”
12:35 – Adam Hlebowicz, „Dlaczego Grażyna Lipińska jest jedną z najważniejszych Polek XX w.”
13:05 – prezentacja 3-4 części filmu „Grażyna Lipińska – Niepokonana”
13:30 – dr Kazimierz Krajewski, „Marsze śmierci 1941 r.”
13:50 – dr Paweł Rokicki, „Podpułkownik Witold Światopełk-Mirski – cenny agent Grażyny Lipińskiej w siatce wywiadu AK na Białorusi ”
14:10 – prof. Piotr Niwiński, „Represje kobiet z konspiracji wileńskiej w czasie wojny i po jej zakończeniu”
14:30 – przerwa obiadowa
15:10 – prezentacja 5-6 części filmu „Grażyna Lipińska – Niepokonana”
15:30 – dyskusja panelowa z udziałem osób znających Grażynę Lipińską: hm. Maria Dekert ZHR (psychoterapeuta, b. szczepowa szczepu „Leśne Plemię” ZHR, w strukturach którego działa 17 Rozwadowska Drużyna Harcerska im. Grażyny Lipińskiej), Elżbieta Dudzińska (b. dyrektor Biblioteki Głównej Politechniki Warszawskiej), Ewa Szakalicka (reżyser filmowy) – prowadzenie Adam Hlebowicz
16:45 – zakończenie
27 listopada 2025 r.
12:00 – uroczystość złożenia wieńca z udziałem przedstawicieli władz IPN przy tablicy pamięci ppłk Grażyny Lipińskiej przy Placu Przymierza 8 na Saskiej Kępie
13:30 – warsztaty dla pracowników oddziałowych Biur Edukacji Narodowej z całej Polski w Centrum Edukacyjnym Przystanek Historia im. Janusza Kurtyki przy ulicy Marszałkowskiej 21/25 w Warszawie.
Źródło: IPN
Fot. Archiwum rodziny Grażyny Lipińskiej
