Liczba zwolenników sojuszu z Rosją na Białorusi wzrosła do 44% – to najwyższy poziom od września 2020 roku i wzrost o 6 punktów procentowych w porównaniu z grudniem 2024 roku, wynika z najnowszych danych Chatham House.
Jednocześnie spadła liczba zwolenników sojuszu z UE i Rosją jednocześnie (22% w listopadzie w porównaniu z 29% w grudniu ubiegłego roku). Liczba osób, które uważają, że najlepszym rozwiązaniem jest sojusz z UE, pozostaje mniej więcej na tym samym poziomie od 2022 roku – w listopadzie było ich 15%.
Warto zauważyć, że rosyjską wojnę na Ukrainie popiera tylko 27% Białorusinów (w grudniu 2024 roku było to 32%). 38% ją potępia, a pozostałe 34% nie ma zdania.
Co jeszcze odkryli socjolodzy w badaniu?
Coraz więcej osób “nie ma zdania”
W odpowiedzi na kilka pytań dotyczących wojny od sierpnia 2025 roku znacznie wzrosła liczba Białorusinów, którzy wybrali opcję “nie mam zdania”.
Na przykład, w odpowiedzi na pytanie “Czy białoruskie wojska wezmą udział w wojnie z Ukrainą?” tak odpowiedziało 41% Białorusinów (było 28%).
Ocenę stwierdzenia “Wojna między Rosją a Ukrainą nie ma żadnego sensu” wybrało 35% (było 26%), a stwierdzenia “Tacy Białorusini jak ja ponoszą odpowiedzialność za działania wojenne przeciwko Ukrainie z naszego terytorium” – 42% w porównaniu z 29% w poprzednim badaniu.
Ciekawostka: więcej osób “nie ma zdania” także w odpowiedzi na większość pytań dotyczących wiedzy o ważnych wydarzeniach ostatnich miesięcy. Na przykład, opcję “nie mam zdania” wybrało 18% w odniesieniu do tematu rozmów między Rosją a Ukrainą (było 11%). A w kwestii deficytu ziemniaków – 12% (było 7%).
Coraz więcej osób za rozmieszczeniem rosyjskiej broni jądrowej na Białorusi
Według badań, rośnie liczba Białorusinów popierających rozmieszczenie rosyjskiej broni jądrowej w kraju: 45% w listopadzie, w porównaniu z 33% w sierpniu. Nie zgadza się na to 56% Białorusinów, w porównaniu z 67% w sierpniu.
24% badanych uważa, że Rosja będzie samodzielnie dysponować bronią jądrową na Białorusi, a kolejne 23% – że z udziałem strony białoruskiej. Interesujące, że tę opcję częściej wybierali zwolennicy demokracji (27%) niż zwolennicy władzy (23%). Z drugiej strony, aż 26% zwolenników władzy uważa, że Białoruś i Rosja będą decydować na równych prawach.
Zapytano Białorusinów o to, co wiedzą o wsparciu władz Białorusi dla rosyjskiej agresji na Ukrainę. Na czele są leczenie rosyjskich żołnierzy (40%) i naprawa rosyjskiego sprzętu wojskowego (33%), ale opcje dotyczące udostępnienia terytorium do inwazji i ataków rakietowych wybrało mniej niż 25% populacji (21% i 17% odpowiednio).
“Najczęściej Białorusini uważają, że Białoruś leczy rosyjskich żołnierzy, naprawia sprzęt i udostępnia lotniska. Część zwolenników władzy również wierzy, że Białoruś powstrzymuje siły NATO na innych frontach”, – mówią socjolodzy.
Sytuacja w kraju
Ciekawostka: największe zadowolenie z sytuacji gospodarczej na Białorusi wyrażają nie tylko zwolennicy władzy, ale także osoby neutralne (80% i 61% odpowiednio). W obu grupach większość zgadza się również z tezą, że Białorusi potrzebna jest silna ręka przywódcy (91% i 52%), a także że sytuacja w kraju zmierza we właściwym kierunku (82% i 61%).
Natomiast grupa niezadowolona ekonomicznie skłania się raczej ku poglądom demokratycznym.
Jak Białorusini oceniają sytuację w kraju za 10-15 lat? Najbardziej optymistyczni są w kwestiach edukacji (56%) i ekologii (54%). Pesymizm budzą poziom dochodów (40%) i emigracja ludzi z Białorusi (38%).
Optymizm co do sytuacji z prawami człowieka za 10-15 lat odczuwa 42%, a pesymizm – 33%. W kwestii demokracji i wolności słowa w lepszą przyszłość wierzy 33%, a 36% nie spodziewa się niczego dobrego.
Jak przeprowadzono badanie
“Chatham House przeprowadził wywiady z 713 respondentami w sierpniu i listopadzie 2025 roku. Nasza próba odpowiada strukturze ludności miejskiej Białorusi i została skorygowana pod kątem płci, wieku, wielkości miejscowości i poziomu wykształcenia”, – wyjaśniają socjolodzy.
Badanie przeprowadzono na specjalnym panelu internetowym, więc próba jest ograniczona do użytkowników internetu (94% populacji).
“Dlatego, mimo że próba została zważona, aby dokładnie odzwierciedlić strukturę białoruskiego społeczeństwa, istnieje możliwość, że poparcie dla polityki Łukaszenki może być nieco wyższe niż wskazują na to badania, ponieważ zwolennicy Łukaszenki są zazwyczaj mniej aktywni społecznie i ekonomicznie niż jego przeciwnicy. Z drugiej strony, efekt strachu podczas przeprowadzania badania może zaniżać odsetek krytycznych wobec władz opinii”.
Źródło: wb24.org/chathamhouse.org
