Andrzej Poczobut laureatem Nagrody im. Sacharowa za wolność myśli. Wyróżnienie otrzymała także Gruzinka Mzia Amaghlobeli. – Ta nagroda Parlamentu Europejskiego niesie ze sobą ich przesłanie i przekazuje je na cały głos, na cały świat: opresja nie zwycięży – mówiła przewodnicząca PE Roberta Metsola podczas uroczystości. W imieniu Poczobuta nagrodę odebrała jego córka, Jana.
Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli to najwyższe wyróżnienie za działania na rzecz praw człowieka przyznawane przez Unię Europejską.
W tym roku laureatami jest dwójka dziennikarzy: Mzia Amaghlobeli i Andrzej Poczobut. Ogłaszając tę decyzję, Roberta Metsola powiedziała, że dzięki tej nagrodzie Parlament chce “uhonorować dwoje dziennikarzy, których odwaga jest światłem wskazującym drogę wszystkim, którzy nie zgadzają się, by ich uciszano. Parlament stoi po ich stronie, a także po stronie wszystkich, którzy nieprzerwanie domagają się wolności”.
„Odwaga Andrzeja w obliczu represji reżimu białoruskiego, jego niezachwiana obrona mniejszości polskiej sprawiła, że stał się on symbolem oporu” – przypomniała przewodnicząca PE, przedstawiając sylwetki laureatów.
„Chcę też powiedzieć jasne przesłanie dla wszystkich na Białorusi, którzy nadal walczą o wolną Białoruś. Więzi, które nas łączą, nas, Europę, Europejczyków nie zostaną zniszczone. I zwracam się do Gruzinów, którzy widzą swoją przyszłość w Unii Europejskiej. Nasz parlament jest po waszej stronie” – dodała.
Przejmujące słowa skierowała także córka Andrzeja Poczobuta, Jana:
„To wielki zaszczyt stać tu dzisiaj i odbierać tę nagrodę w imieniu ojca. Od prawie pięciu lat moja rodzina żyje w obliczu ciszy i niepewności, bez osoby, którą kochamy. Dzisiaj pragnę wyrazić głęboką wdzięczność Parlamentowi Europejskiemu za pamięć o nim — i za pamięć o wszystkich rodzinach, które żyją z tymi samymi pytaniami bez odpowiedzi. Za każdym nazwiskiem, które czytamy w doniesieniach, stoi dom, historia i ludzie, którzy czekają. Mój ojciec nie jest tylko postacią publiczną. Jest mężem, synem i przyjacielem. Przez wszystkie te pięć lat każdego dnia nie wiedzieliśmy, jak się czuje i czy jest bezpieczny. A jednak każdego dnia wybieramy nadzieję, bo nadzieja jest jedyną rzeczą, której nam nie odebrano. I moja rodzina nie jest w tym sama — jest wiele rodzin, których historie są podobne do naszej” — powiedziała Jana Poczobut.
Jana Poczobut przemawia w Parlamencie Europejskim
Przypomniała także los więźnia politycznego Mikołaja Statkiewicza, którego rodzina również została pozbawiona z nim kontaktu.
„Stojąc w tej sali, myślę o rodzinach z różnych krajów, które żyją w niepewności lub rozłące. O rodzinach, które czekają na wiadomości, które nigdy nie nadchodzą. O rodzinach, które próbują zachować nadzieję, nawet gdy wydaje się, że ona gaśnie.
Moja własna rodzina zmieniła się na zawsze. Nieobecność mojego ojca to coś, z czym uczymy się żyć, ale z czym nigdy się nie godzimy. Nie wybraliśmy tej drogi, ale każdego dnia wybieramy wiarę i przekonanie, że prawda i godność wciąż mają znaczenie.
Ponieważ on nie może dziś tego wszystkiego zobaczyć, mam nadzieję, że w jakiś sposób wie, iż nie został zapomniany. Pokazujecie, że nawet gdy człowieka się zabiera, nie można odebrać jego zasad. I że nawet gdy kogoś zmusza się do milczenia, jego głos nadal przemawia przez innych.
Wasze uznanie nie zmieni przeszłości, ale daje nam coś niezwykle cennego na przyszłość — wiarę w to, że sprawiedliwość i człowieczeństwo wciąż mają swoje miejsce na tym świecie.
Dziękuję wszystkim, którzy każdego dnia pracują na rzecz ochrony ludzkiej godności, pomagają potrzebującym i niosą nadzieję tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna. A wszystkim rodzinom, które czekają na wiadomości o swoich bliskich, życzę siły i spokoju oraz mam nadzieję, że pewnego dnia każda historia doczeka się swojego zakończenia” — podsumowała.
The European Parliament awards the 2025 Sakharov Prize for Freedom of Thought to imprisoned journalists Andrzej Poczobut from Belarus and Mzia Amaglobeli from Georgia ↓ https://t.co/94plWY0xU0
— European Parliament (@Europarl_EN) December 16, 2025
Nagrodę przyznano też więzionej gruzińskiej dziennikarce Mzii Amaglobeli. Nagrodę w jej imieniu odebrała jej koleżanka Irma Dimitradze. “Ten reżim jest bezwzględny (…). Niszczy wolne dziennikarstwo, likwiduje opozycyjne partie polityczne i więzi ich liderów”— mówiła o władzach Gruzji.
Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli jest przyznawana od 1988 roku osobom i organizacjom szczególnie zasłużonym w obronie praw człowieka. Parlament Europejski wręcza ją pod koniec roku podczas sesji plenarnej w Strasburgu, wraz z nagrodą finansową w wysokości 50 tys. euro. Kandydatów mogą zgłaszać grupy polityczne oraz posłowie PE, przy poparciu co najmniej 40 eurodeputowanych.
Andrzej Poczobut, dziennikarz i działacz polskiej mniejszości na Białorusi, został aresztowany w marcu 2021 roku, a w lutym 2023 roku skazany na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze za działalność uznaną przez władze za „szkodzącą interesom państwa”. Obecnie przebywa w łagrze w Nowopołocku.
W sobotę 13 grudnia białoruski reżim ogłosił „ułaskawienie” 123 skazanych, wśród których nie znalazł się Poczobut. Wolność odzyskali m.in. noblista Aleś Bialacki, opozycjoniści Wiktar Babaryka i Maria Kalesnikawa oraz obywatel Polski Roman Gałuza.
Źródło: wb24.org/wp.pl/reform.news
fot. europarl.europa.eu
