W malowniczym Zakozielu na Polesiu zakończono prace konserwatorskie przy neogotyckiej kaplicy-mauzoleum rodu Orzeszków, wzniesionej w 1838 lub 1839 roku. Według legendy, w kaplicy Eliza Orzeszkowa ukrywała Romualda Traugutta, przyszłego dyktatora powstania styczniowego.
Projektantem tej unikalnej budowli w stylu gotyku angielskiego był Franciszek Jaszczołd, znany również z projektu pałacu w Kosowie Poleskim – uznawanego za jeden z najpiękniejszych zabytków ziemi poleskiej.
Kaplica, zbudowana z inicjatywy Nikodema i Ferdynandy Orzeszków, miała być rodzinnym grobowcem. W ciągu lat pełniła różne funkcje: od prywatnej kaplicy, przez miejsce pochówku członków rodziny, aż po tymczasowy kościół.
Znaleziska z kaplicy prezentowane w ekspozycji
Fragment pasa słuckiego znaleziony na terenie kaplicy
Latem 1863 roku, według legendy, Eliza Orzeszkowa ukrywała w kaplicy Romualda Traugutta, wówczas jeszcze naczelnika wojennego powiatu kobryńskiego. Po upadku powstania majątek Orzeszków został skonfiskowany, a kaplica miała zostać zamieniona na cerkiew prawosławną, ale ostatecznie do tego nie doszło. W okresie międzywojennym służyła osadnikom wojskowym, a po II wojnie światowej popadła w ruinę.
Kaplica na rysunku Napoleona Ordy. 1850 r.
Prace konserwatorskie, rozpoczęte w 2019 roku, przywróciły kaplicy dawny blask. Odtworzono dach, wieżyczki, sztukaterię i dekorację sklepienia. Konserwatorzy pracowali z niezwykłą precyzją, korzystając z archiwalnych fotografii i zachowanych fragmentów budowli.
Kresowiak
fot. Facebook Artyom Lassky, Pavel Rabau; Instagram: welcome_belarus, belta.by
