Zaginiony księgozbiór franciszkanów z Pińska, jeden z najcenniejszych skarbów dawnej Rzeczypospolitej, został odnaleziony w Rosji. Po wkroczeniu Sowietów w 1939 roku bezcenne księgi wywieziono do Moskwy, a po wojnie trafiły do Leningradu (obecnego Petersburga).
Biblioteka, której początki sięgają XVII wieku, gromadziła dokumenty dotyczące historii Pińskiego Księstwa i Wielkiego Księstwa Litewskiego. W okresie międzywojennym opiekował się nią biskup Zygmunt Łoziński. Zbiory, wywiezione przez Sowietów w 1939 roku, trafiły najpierw do Centralnego Muzeum Antyreligijnego w Moskwie, a później do Leningradu.
Podpis biskupa Łozińskiego na jednej z książek ze zbioru pińskich franciszkanów
Dopiero w 2022 roku badaczki rosyjskie opublikowały opracowanie pergaminowych dokumentów z klasztornego archiwum. Wśród nich znalazły się m.in. przywilej królowej Bony z 1556 roku, dokumenty fundacyjne z XVIII wieku oraz papieska bulla Klemensa XI.
W petersburskim Muzeum Historii Religii odnaleziono ponad 50 dokumentów z Pińska oraz liczne rzadkie wydania książek z XVI–XVIII wieku, w tym dzieła francuskich autorów: Bertranda de la Toura, Jeana Inassena i Paula Scarrona. Zbiory są dostępne do badań i częściowej digitalizacji, choć wciąż pozostają rozproszone i nieopracowane jako osobna kolekcja.
Kresowiak
fot. facebook.com/a.kallaur
