W Nieświeżu planowana jest rewitalizacja Rynku Ratuszowego. Na konkurs architektoniczny zgłoszono cztery propozycje, a obecnie trwa głosowanie na najlepszy projekt – informuje portal „Niaswiżskija nawiny”.
Koncepcje zgłosiły zarówno organizacje, jak i prywatni przedsiębiorcy. Wszystkie projekty kładą nacisk na funkcjonalność placu oraz jego atrakcyjność dla mieszkańców i turystów. Prace obejmą obszar wokół ulic Czkałowa, Białoruskiej, Czapajewa i Sowieckiej. Zachowane zostaną historyczne wymiary placu, a jednocześnie wprowadzone zostaną udogodnienia, takie jak strefy dla pieszych, parkingi, nowe nasadzenia i mała architektura. Planowana jest także budowa sceny oraz modernizacja istniejących straganów. Projekty muszą spełniać wymogi ochrony zabytków i harmonijnie łączyć nowoczesne elementy z historyczną zabudową.
Firma „ViaSETreid” proponuje całkowite zamknięcie placu dla ruchu samochodowego. Asfalt zastąpi elegancka kostka brukowa, a nowe drzewa stworzą przyjazny mikroklimat.
Indywidualny przedsiębiorca Aleksandr Trusow przedstawił koncepcję, której głównym celem jest przywrócenie placowi jego historycznego charakteru. Projekt zakłada odtworzenie pierwotnej formy placu z wykorzystaniem tymczasowych elementów architektonicznych. Rozważana jest także opcja odsłonięcia widoku na Kościół Bożego Ciała, co ma podkreślić historyczną dominantę i połączyć różne epoki.
Architekt Jurij Samojlik proponuje imitację średniowiecznych elewacji wokół ratusza, tworząc spójny zespół budynków. Dodatkowo, letni amfiteatr ma ożywić życie kulturalne miasta.
Instytut „Mińskgrażdanprojekt” stawia na kreatywność. Zieleń, współczesna sztuka i mała architektura mają stworzyć „teatralną” przestrzeń.
Nieśwież – stolica Radziwiłłów
Położony dziś w obwodzie mińskim Nieśwież ma bogatą historię sięgającą XIII wieku, kiedy to znajdował się w granicach państwa litewskiego. W 1446 roku wielki książę litewski Kazimierz Jagiellończyk nadał miasto Mikołajowi Janowi Niemirowiczowi, rozpoczynając tym samym serię zmian własnościowych.
Kluczowym momentem było przejęcie Nieświeża przez Jana Radziwiłła Brodatego w XVI wieku, co uczyniło miasto siedzibą potężnego rodu Radziwiłłów. Mikołaj Krzysztof Radziwiłł Sierotka, który objął władzę w 1584 roku, przyczynił się do rozkwitu miasta. Wybudowano zamek, kolegium jezuickie, ratusz z sukiennicami oraz kościół św. Michała. Radziwiłłowie wspierali również edukację i kulturę, zakładając drukarnię, w której wydano m.in. „Biblię brzeską”.
Widok Nieświeża na litografii Tomasza Makowskiego, XVII wiek
Miasto przeszło przez wiele burz dziejowych, w tym epidemie, wojny i zniszczenia, szczególnie podczas najazdów rosyjskich. W XVIII wieku Karol Stanisław Radziwiłł “Panie Kochanku” został wygnany za udział w Konfederacji Barskiej, a Rosjanie zniszczyli zamek i wywieźli cenne zbiory biblioteczne.
Kolejny rozkwit Nieświeża przypada na czasy ordynata księcia Dominika Hieronima. Odnowiono teatr w pałacu, powstało gimnazjum jezuickie, stacja pocztowa oraz zajazdy i gospody. Rozwój miasta przerwała kampania napoleońska 1812 roku – w odwecie Rosjanie zajęli miasto i zamek.
Zamek Radziwiłłów w okresie międzywojennym (fot. IS PAN)
W 1814 roku ordynację przekazano pruskiej linii Radziwiłłów. XII ordynatem został książę Antoni Henryk, który nie mógł rezydować w Nieświeżu z powodu zobowiązań małżeńskich. Szkoła dominikanów została zamknięta, a kościoły katolickie zamieniono na cerkwie.
W latach 1881–1886 Radziwiłłowie wrócili i rozpoczęli renowację posiadłości, przerwaną przez I wojnę światową i okupację niemiecką. W 1919 roku miasto weszło w skład województwa nowogródzkiego. Ostatnim ordynatem był Leon Władysław Radziwiłł, który wyjechał w 1939 roku. W międzywojniu zamek stał się miejscem spotkań polskiej arystokracji, m.in. z marszałkiem Józefem Piłsudskim.
Widok miasta z lotu ptaka (fot. IS PAN)
Po II wojnie światowej Nieśwież znalazł się w granicach ZSRR, a następnie Republiki Białorusi. Dziś miasto jest ważnym ośrodkiem historycznym i kulturalnym, z zachowanymi zabytkami świadczącymi o jego bogatej przeszłości.
Oprac. na podst. nesvizh-news.by, rme.cbr.net.pl
