Ponad 200-letni dwór w Rajcy pod Nowogródkiem jest stopniowo przywracany do dawnej świetności. Zasłynął on dzięki związkom z historią Maryli Wereszczakówny, ukochanej Adama Mickiewicza. Jego właścicielem był jej brat, Józef Wereszczaka.
Z biegiem lat majątek przechodził w ręce znamienitych rodów. Należał m.in. do hrabiego Puttkamera – wnuka Maryli, a w 1910 roku trafił w posagu do Janiny Puttkamer, która poślubiła profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, Adama Żółtowskiego. Historia dworu to więc nie tylko lokalne dzieje, ale także opowieść o elitach intelektualnych i arystokracji na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej.
Adam i Maryla (rys. Władysław Bełza, Album pamiątkowe Adama Mickiewicza, 1889)
Po latach zapomnienia i stopniowej degradacji, los zabytku odmienił się w 2009 roku. Wtedy posiadłość kupiła rodzina artystów Sołdatowów, która postanowiła przywrócić jej dawną świetność.
Dwór w Rajcy w 2020 roku (fot. vedaj.by)
Dwór w Rajcy. Stan obecny (fot. Echa Polesia)
Elewacja boczna (fot. Echa Polesia)
Wnętrze dworu oraz grób siostry zakonnej Czesławy Małek przy słupie z herbem Rajeckich na skraju parku (fot. vedaj.by)
Wiera Sołdatowa – uznana mistrzyni plecionkarstwa ze słomy i członkini Białoruskiego Związku Mistrzów Twórczości Ludowej – to artystka o międzynarodowej renomie. Jej prace można podziwiać w muzeach w Rosji, Wielkiej Brytanii, USA i na Białorusi. Jednym z jej najbardziej niezwykłych dzieł jest słomkowy ikonostas w cerkwi św. Jana Chrzciciela w Dudutkach. W pracy twórczej wspiera ją mąż, Aleksander Sołdatow – mistrz ikonopisania.
Stare dęby przed dworem w Rajcy. Foto J. Bułhaka, 1918 r.
Dziś Rajca znów tętni życiem. Małżeństwo nie tylko odnawia zabytkowy dwór, ale także angażuje się w odbudowę pobliskiej cerkwi św. Barbary. Dzięki nim to miejsce odzyskuje swoją duszę.
Cerkiew św. Barbary (fot. vedaj.by)
Przeczytaj również:
Maryla Wereszczakówna – pierwsza i największa miłość Adama Mickiewicza
Oprac. na podst. polesie.org
