10 kwietnia w Nowym Zamku w Grodnie zostanie otwarta wystawa zabytkowych rowerów z kolekcji Andrieja Komoski. Ekspozycja upamiętnia 100-lecie grodzieńskiej fabryki „Niemen” — pierwszej fabryki rowerów na ziemiach dzisiejszej Białorusi. Produkowane w Grodnie pojazdy cieszyły się popularnością w całej II Rzeczypospolitej.
Odwiedzający mogą podziwiać odrestaurowane rowery retro z prywatnych zbiorów Komoski, który od lat zbiera okruchy dawnej świetności produkcji rowerowej z terenów Białorusi. Wystawa to szansa, by zobaczyć, czy udało mu się zrealizować plan odtworzenia wszystkich modeli produkowanych niegdyś w Grodnie.
W 2020 roku Komosko zrekonstruował przedwojenny rower „Niemen” z oryginalnych części. Pojazd, zakupiony przez Julię Koledę z organizacji „VeloGrodno”, jest w pełni sprawny i będzie ważnym elementem wystawy.
Marka „Niemen” Kresowej Fabryki Rowerów i Motocykli, należącej do rodziny Starowolskich, została zarejestrowana prawie 100 lat temu, choć zakład działał już wcześniej.
W połowie lat 30. fabryka produkowała około 10 tys. rowerów rocznie. Były one popularne i cenione za dobrą jakość, a ich konstrukcja nawiązywała do modeli niemieckich. W 1934 roku rozpoczęto produkcję motorowerów (także damskich), a dwa lata później — motocykli.
Rowery wyróżniały się dbałością o detale, a logo fabryki umieszczano m.in. na kołach łańcuchowych i pedałach.
Po 1939 roku, gdy Grodzieńszczyzna znalazła się pod władzą ZSRR, fabrykę znacjonalizowano i przekształcono w „Fabrykę Rowerów”, która w kolejnych latach przechodziła dalsze zmiany.
Przeczytaj również:
Białorusin przywrócił do życia kultowy rower „Niemen” z czasów II Rzeczypospolitej
Oprac. na podst. hrodna.life, PAP
fot. belsat
