Dziś 53 lata kończy Andrzej Poczobut. Dziennikarz i działacz Związku Polaków na Białorusi jest symbolem walki o wolność słowa oraz prawa polskiej mniejszości w tym kraju. Za swoją niezłomną postawę został uhonorowany najwyższym polskim odznaczeniem – Orderem Orła Białego.
Został zatrzymany 25 marca 2021 r. Po prawie dwóch latach w areszcie, 8 lutego 2023 r. grodzieński sąd skazał go na 8 lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Proces odbył się za zamkniętymi drzwiami.
Zarzuty „wzniecanie nienawiści na tle etnicznym” i „wzywanie do działań godzących w bezpieczeństwo narodowe” dotyczyły w rzeczywistości jego publicystyki historycznej, w tym tekstów o polskim podziemiu i określenia ataku ZSRS na Polskę w 1939 r. mianem agresji.
Poczobut odbywa karę w Kolonii Karnej nr 1 w Nowopołocku – jednym z najcięższych więzień na Białorusi. Nadano mu status „ekstremisty”, przez co spędził wiele miesięcy w karcerze, pozbawiony paczek, korespondencji, leków oraz dostępu do sklepu, siłowni i kaplicy. Jego stan zdrowia znacznie się pogorszył – cierpi na arytmię, nadciśnienie, a wzrok osłabł przez długotrwałe przebywanie w półmroku.
Odmawia podpisania wniosku o ułaskawienie, co byłoby dla niego równoznaczne z przyznaniem się do winy. Jest Kawalerem Orderu Orła Białego oraz laureatem Nagrody Sacharowa Parlamentu Europejskiego.
