Blisko 6 tysięcy euro udało się zebrać podczas tegorocznej kwesty na rzecz Cmentarza na Rossie w Wilnie – jednej z najważniejszych polskich nekropolii poza granicami kraju. Zebrane środki zostaną przeznaczone na renowację zniszczonych nagrobków, choć – jak podkreślają organizatorzy – wystarczą jedynie na odnowienie jednego lub dwóch pomników. Koszty specjalistycznych prac konserwatorskich są bowiem bardzo wysokie.
W tegoroczną zbiórkę tradycyjnie zaangażowali się harcerze oraz wolontariusze Hospicjum im. bł. Michała Sopoćki w Wilnie. Dzięki ich pracy i ofiarności darczyńców możliwe będzie dalsze ratowanie bezcennych zabytków nekropolii, która od ponad dwóch stuleci stanowi jedno z najważniejszych miejsc pamięci narodowej Polaków na Wileńszczyźnie.
Otwarta księga historii Wileńszczyzny
Cmentarz na Rossie został założony w 1801 roku i należy do najstarszych nekropolii w Europie Środkowo-Wschodniej. Spoczywają tam tysiące osób zasłużonych dla historii Polski, Litwy i dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wśród nich znajdują się żołnierze, powstańcy, naukowcy, artyści i działacze społeczni.
Najbardziej znanym miejscem Rossy pozostaje Mauzoleum Matki i Serca Syna, gdzie złożono serce marszałka Józefa Piłsudskiego obok grobu jego matki Marii z Billewiczów Piłsudskiej. To właśnie tutaj każdego roku przybywają tysiące Polaków odwiedzających Wilno.
„Autentyczna i bardzo polska”
Rossa od lat zachwyca swoim niepowtarzalnym charakterem. Nekropolia położona jest na malowniczych wzgórzach, wśród starodrzewu i omszałych nagrobków. Brak regularnych alejek, nierówne ścieżki oraz stare pomniki zapadające się miejscami pod ziemię tworzą atmosferę miejsca zatrzymanego w czasie.
To właśnie ten autentyzm sprawia, że Cmentarz na Rossie pozostaje dla wielu symbolem dawnego Wilna i polskiej obecności na Wileńszczyźnie. Nekropolia jest nie tylko zabytkiem, ale również żywą lekcją historii przypominającą o wspólnych dziejach Polski, Litwy oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Każdy nagrobek wymaga ratunku
Stan wielu pomników od lat budzi niepokój konserwatorów. Część nagrobków jest popękana, przechylona lub zniszczona przez wilgoć i upływ czasu. Renowacja każdego z nich wymaga specjalistycznych prac, często prowadzonych ręcznie i zgodnie z zasadami ochrony zabytków.
Organizatorzy kwesty podkreślają, że mimo ogromnego zaangażowania społeczników potrzeby są znacznie większe niż dostępne środki. Każda kolejna zbiórka pozwala jednak uratować choć fragment tej wyjątkowej nekropolii.
Rossa pozostaje dziś jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej poza granicami Polski – miejscem, które odwiedzają zarówno zwykli turyści, jak i przedstawiciele władz państwowych przybywający do Wilna. Dla wielu Polaków jest symbolem pamięci o Kresach i świadectwem wielowiekowej historii polskiej kultury na Wileńszczyźnie.
Kresowiak
fot. rossa.lt
