Trwa zbiórka na ratowanie historycznego dworu w Zułowie na Wileńszczyźnie – miejsca urodzenia marszałka Józefa Piłsudskiego. W tym roku po raz pierwszy Senat RP nie przyznał dofinansowania na utrzymanie tego ważnego dla nas miejsca pamięci na Kresach.
Historia majątku Zułów sięga XIX wieku. Matka marszałka, Maria z Billewiczów wniosła go w posagu w 1863 roku. Cztery lata później w Zułowie urodził się Józef Piłsudski.
W 1874 r., gdy mały Ziuk miał 7 lat, dwór spłonął. Rodzina wkrótce przeniosła się do Wilna, a majątek został sprzedany.
W 1936 r. Związek Rezerwistów odkupił teren i rozpoczął budowę pomnika według projektu Romualda Gutta, jednak prace przerwała wojna.
„W czasach Piłsudskich majątek w Zułowie należał do największych w okolicy: liczył około 11 tys. hektarów ziemi, lasów i łąk. Na teren dworski wiodła murowana brama z herbami Ogińskich, wcześniejszych jego właścicieli. Po obu stronach bramy, za murem okalającym otoczenie dworu, stały zabudowania gospodarcze: warsztat stolarski, stajnie i wozownie, gorzelnia, spichlerz. Na niewielkim wzniesieniu otoczonym zakolem Mery i starymi drzewami wznosił się stary modrzewiowy dwór na kamiennej podmurówce, z niewielkim oszklonym gankiem, nakryty wysokim gontowym dachem. Po bokach dworu usytuowane były oficyna i kuchnia, a przed frontem rozciągał się trawnik” (Jerzy Surwiło “Zdarzenia, fakty, anegdoty. Spacerkiem z Marszałkiem po Żmudzi, Wilnie i Wileńszczyźnie”).
„Zułów położony jest o dwadzieścia kilometrów od miasteczka Podbrodzie. Piękne są naokoło okolice. (…) Ale sam Zułów nie jest specjalnie ładny. Płasko, piaszczyście, sośniaki bez większego charakteru. Dobra żuławskie stanowiły dość monotonną plamę wśród otaczającego je kolorowego i uroczego krajobrazu” (Stanisław Cat-Mackiewicz „Klucz do Piłsudskiego”).
Obecnie odrestaurowana część dworu służy polskiej społeczności – organizowane są tam spotkania artystów, literatów i harcerzy. Brak dotacji może jednak zagrozić jego dalszemu funkcjonowaniu.
Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego apeluje o wsparcie, podkreślając, że każda, nawet symboliczna wpłata ma znaczenie.
Przeczytaj również:
fot. siepomaga.pl/ratujmy-historie
