82 lata temu, szóstego dnia Powstania Warszawskiego, podczas walk na Woli poległa Krystyna Wańkowicz ps. „Anna” – łączniczka dowódcy batalionu „Parasol”, córka naszego wybitnego krajana z Mińszczyzny, pisarza Melchiora Wańkowicza. – Była to bardzo odważna dziewczyna, bardzo bohaterska. Ona odtąd była zawsze ze mną, we wszystkich pięciu szturmach, które odbyłem, we wszystkich akcjach była ze mną – wspominał Janusz Brochwicz-Lewiński „Gryf”, dowódca Krystyny Wańkowicz podczas Powstania Warszawskiego, w rozmowie z pisarką Aleksandrą Ziółkowską-Boehm, asystentką Melchiora Wańkowicza na emigracji w USA.
Krystyna Wańkowicz urodziła się 9 października 1919 roku w Warszawie. Była starszą córką pisarza Melchiora Wańkowicza. Ukończyła Gimnazjum Państwowe im. Klementyny z Tańskich Hoffmanowej w Warszawie. Przed wojną rozpoczęła studia w Wyższej Szkole Nauk Politycznych. W okresie okupacji była studentką historii tajnego Uniwersytetu Warszawskiego. Działała w konspiracji, używała pseudonimów „Anna” i „Hanna”.
Ostrzelana przez niemieckie
moździerze i granatniki.
Symbol niezłomności
i poświęcenia.
Starsza córka Melchiora
Wańkowicza.
Łączniczka i sanitariuszka
Powstania Warszawskiego.
Walczyła w batalionie “Parasol” AK.
Miała 24 lata.6 VIII 1944
POLEGŁA ZA WOLNĄ 🇵🇱
KRYSTYNA WAŃKOWICZ. pic.twitter.com/twW9jcJbWU— Polski Patriota (@Cogito1918) August 5, 2026
W lipcu 1944 roku była łączniczką 1 kompanii batalionu „Parasol”. 6 sierpnia 1944 roku ochotniczo dołączyła do kilkunastoosobowej grupy pod dowództwem Janusza Brochwicza-Lewińskiego „Gryfa” osłaniającej odwrót powstańców z południowej Woli. Po walce stoczonej przy zbiegu ulic Żytniej i Młynarskiej oddział wycofał się w kierunku bramy cmentarza kalwińskiego.
Krystyna Wańkowicz w siedmioosobowej grupie przeszła przez dziurę w cmentarnym murze. Na cmentarzu powstańcy dostali się pod ogień niemieckich moździerzy. Zginęło siedmiu żołnierzy Armii Krajowej. Wśród nich była Krystyna Wańkowicz. Została pochowana wraz z poległymi kolegami. Po wojnie, mimo prowadzonych przez rodzinę poszukiwań, jej ciała nie odnaleziono.
Źródło: ckziumragowo.pl, dzieje.pl
