Tego dnia wojska Rzeczypospolitej pod wodzą króla Stefana Batorego zadały decydujący cios moskiewskiej twierdzy w Połocku. Już 30 sierpnia 1579 roku garnizon moskiewski skapitulował, a Połock po 16 latach ponownie znalazł się pod władzą Rzeczypospolitej.
Oblężenie Połocka rozpoczęło się 11 sierpnia 1579 roku. Była to pierwsza wielka kampania Stefana Batorego przeciwko państwu moskiewskiemu podczas wojny o Inflanty. Król zamierzał odzyskać strategicznie położony Połock, który od 1563 roku znajdował się w rękach Moskwy.
Zdobycie miasta miało ogromne znaczenie. Połock kontrolował ważny odcinek Dźwiny, a znajdujące się na lewym brzegu rzeki moskiewskie twierdze stanowiły zagrożenie dla Wielkiego Księstwa Litewskiego i Wilna. Batory chciał więc nie tylko odzyskać utracone ziemie, ale również usunąć niebezpieczne przedmoście przeciwnika.
Deszcz opóźniał szturm
Oblężenie nie przebiegało jednak łatwo. Ulewne deszcze utrudniały działania wojsk Rzeczypospolitej i przede wszystkim próby podpalenia drewnianych umocnień Połocka. W obozie zaczęło brakować żywności, pojawiały się choroby, a żołnierzom coraz bardziej dawało się we znaki zmęczenie.
Król Stefan Batory, zdając sobie sprawę z pogarszającego się morale wojska, nawoływał żołnierzy do dalszej walki i podjęcia próby podpalenia twierdzy.
Przełom nastąpił 29 sierpnia.
Oblężenie Połocka w 1579 roku (domena publiczna)
Bohaterski czyn lwowskiego czeladnika
Tego dnia pogoda wreszcie się poprawiła. Ochotnicy ruszyli w kierunku wałów, osłaniani przez artylerię, hakownice i muszkieterów.
Wśród nich znalazł się Walenty ze Lwowa, zwany Wąsowiczem lub Wąsem, czeladnik kotlarski. Uzbrojony w broń zapalającą zdołał przedostać się pod umocnienia. Mimo postrzałów i ciężkiej rany brzucha podpalił drewnianą konstrukcję. Ogień szybko się rozprzestrzenił i strawił znaczny fragment wałów oraz palisady.
Choć obrońcom udało się jeszcze powstrzymać pierwszy szturm, sytuacja twierdzy stała się praktycznie beznadziejna.
30 sierpnia 1579 roku garnizon moskiewski skapitulował. Połock znalazł się ponownie w granicach Rzeczypospolitej.
Pierwszy wielki sukces Batorego w wojnie z Moskalami
Zwycięstwo pod Połockiem było początkiem serii sukcesów Stefana Batorego w wojnie z Moskwą. W kolejnych latach wojska Rzeczypospolitej zdobyły między innymi Wielkie Łuki, a następnie rozpoczęły kampanię przeciwko Pskowowi. Ostatecznie wojna zakończyła się w 1582 roku rozejmem w Jamie Zapolskim. Iwan IV Groźny zgodził się zwrócić Rzeczypospolitej Inflanty i ziemię połocką.
Kresowiak
