W niedzielę na cmentarzu w Białowieży członkowie grupy rekonstrukcji historycznej „Invictus 1863” oddali cześć generałowi brygady Józefowi Bułak-Bałachowiczowi, urodzonemu 4 września 1894 roku w okolicach Mejsztów na Brasławszczyźnie. Był on rodzonym bratem i zastępcą generała Stanisława Bułaka-Bałachowicza, dowódcy „bałachowców” – wielonarodowej formacji walczącej w 1920 roku z bolszewikami po stronie Polski.
Formacja, złożona m.in. z ochotników i jeńców Armii Czerwonej, liczyła w szczytowym momencie około 20 tys. żołnierzy. 28 września 1920 roku, rozkazem naczelnego dowódcy Wojska Polskiego Józefa Piłsudskiego, została nazwana Ochotniczą Sprzymierzoną Armią.
– Dla nas Białorusini-bałachowcy są wojownikami z bolszewizmem. Jednych łączyła walka o niepodległość Białorusi, innych wizja Białorusi związanej z Polską. Wszystkich jednak łączyła walka z bolszewizmem – tłumaczył przedstawiciel „Invictus 1863”.
Jak zauważył, historia bałachowców jest dziś na Białorusi mało znana i przedstawiana niemal wyłącznie w negatywnym świetle. Podkreślił również, że zarówno Polacy, jak i sami Białorusini, niewiele wiedzą o historii kresowych formacji walczących z bolszewikami.
Uroczystość przy grobie Józefa Bułaka-Bałachowicza była częścią emigracyjnych obchodów Dnia Chwały Białoruskiego Oręża – 512. rocznicy bitwy pod Orszą z 1514 roku, w której wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego, wspierane przez siły Królestwa Polskiego, pokonały armię Księstwa Moskiewskiego.
Kim był Józef Bułak-Bałachowicz?
Józef Bułak-Bałachowicz urodził się 4 września 1894 roku w Stokopijewie koło Mejsztów w powiecie brasławskim (dawna Wileńszczyzna).
Walczył w formacjach wojskowych pod dowództwem swojego brata, Stanisława. Pełnił funkcję dowódcy pułku oraz zastępcy dowódcy oddziału, odznaczając się samodzielną akcją, m.in. pod Bazarem i Chabnem. Później został mianowany zastępcą dowódcy Ludowej Armii Ochotniczej. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku, po której awansowany został przez brata do stopnia generała.
Gen. Józef Bułak-Bałachowicz (fot. mbc.cyfrowemazowsze.pl)
Rząd polski, za zasługi w walce z Armią Czerwoną, nadał bałachowcom obywatelstwo polskie, a także zapewnił możliwość zamieszkania i zatrudnienia na terenie Polski. Józef Bułak-Bałachowicz został mianowany generałem brygady. W maju 1921 przybył do Białowieży wraz z bratem i blisko 200-osobową grupą podwładnych. Zamieszkał z rodziną w prywatnym domu Filimona Waszkiewicza na Tropince.
Zginął 11 czerwca 1923 r. w Białowieży w zamachu zorganizowanym przez bojówkę bolszewicką, wymierzonym najprawdopodobniej w jego brata gen. Stanisława Bułak-Bałachowicza.
Kresowiak
fot. facebook.com/invictus1863
