22 września 1939 roku w Brześciu nad Bugiem odbyła się wspólna defilada wojsk niemieckich i sowieckich. Wydarzenie to stało się symbolem współpracy dwóch totalitarnych reżimów, które kilka tygodni wcześniej zawarły pakt Ribbentrop-Mołotow i wspólnie dokonały rozbioru Polski.
Po zajęciu Brześcia przez Wehrmacht miasto, zgodnie z ustaleniami niemiecko-sowieckimi, miało znaleźć się po stronie sowieckiej. Przekazanie go Armii Czerwonej miało uroczysty charakter i zostało zwieńczone wspólną paradą.
Spotkanie żołnierzy Wehrmachtu i Armii Czerwonej w Brześciu
Parada odbyła się na ulicy Unii Lubelskiej i rozpoczęła się o godz. 16. Przed żołnierzami Wehrmachtu i Armii Czerwonej ustawiono tzw. „trybuny zwycięstwa”, zbudowane przez wojska sowieckie i ozdobione swastykami oraz czerwonymi gwiazdami. Defiladę wspólnie odebrali gen. Heinz Guderian i gen. Siemion Kriwoszein. Uroczystość, zorganizowana przed gmachem Urzędu Wojewódzkiego, trwała około 45 minut.
Łuk powitalny w Brześciu z symbolami nazistowskimi i sowieckimi
Po paradzie, która przebiegła zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami i którą historyk Niall Ferguson opisał jako „przyjazną i radosną”, Niemcy wycofali się na zachodni brzeg Bugu, a Sowieci przejęli kontrolę nad Brześciem oraz pozostałą częścią wschodniej Polski. Było to praktyczne wykonanie ustaleń zawartych w tajnym protokole do paktu Ribbentrop-Mołotow, który przewidywał podział stref wpływów w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym terytorium II Rzeczypospolitej.
Gen. Mauritz von Wiktorin, gen. Heinz Guderian i gen. Siemion Kriwoszein odbierają wspólną defiladę Wehrmachtu i Armii Czerwonej w Brześciu
Wspólna parada Wehrmachtu i Armii Czerwonej w Brześciu
Oficerowie Wehrmachtu i Armii Czerwonej podczas rozmów o linii rozgraniczenia wojsk w Brześciu, 21 września 1939 r. W centrum gen. Heinz Guderian i gen. Siemion Kriwoszein
Wspólna defilada w Brześciu pozostaje jednym z najbardziej wymownych symboli niemiecko-sowieckiej współpracy w pierwszej fazie II wojny światowej. Pokazuje również, że Związek Sowiecki przed rozpoczęciem wojny niemiecko-sowieckiej w 1941 roku był współagresorem wobec Polski, a nie jedynie późniejszą ofiarą niemieckiej agresji.
Kresowiak
