Wczoraj w Ponarach na Wileńszczyźnie odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary Zbrodni Ponarskiej. Wydarzenie zorganizowano w 85. rocznicę rozpoczęcia w tym miejscu masowych egzekucji, przeprowadzanych przez Niemców przy udziale litewskich formacji kolaboracyjnych w latach 1941–1944.
Uroczystości tradycyjnie rozpoczęły się w Kwaterze Polskiej w Ponarach. Hołd pomordowanym przybyli złożyć przedstawiciele władz państwowych i dyplomatycznych: Ambasador RP na Litwie Rafał Poborski, Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell, Doradca Prezydenta RP Jan Józef Kasprzyk oraz Konsul Generalny RP w Wilnie Dariusz Wiśniewski. W uroczystościach udział wzięła także Kompania Honorowa Wojska Polskiego, Zespół Reprezentacyjny i Poczet Sztandarowy WP.
W Ponarach koło Wilna oddaliśmy dziś hołd pomordowanym tu przez Niemców i litewskich kolaborantów obywatelom Rzeczypospolitej.
W latach 1941-44 zginęło tu prawie 100 tysięcy Polaków, Żydów, Romów, w tym elita przedwojennego Wilna i Wileńszczyzny – oficerowie, wykładowcy… pic.twitter.com/WG65Lkj7x1
— Jan Kasprzyk (@JanKasprzyk) September 24, 2026
Obecni byli również potomkowie i krewni pomordowanych, weterani walk o niepodległość RP, duchowieństwo, żołnierze Wojska Polskiego, a także polska społeczność i uczniowie polskich szkół na Litwie, wspólnie oddając hołd oraz dając wyraz pamięci o ofiarach wydarzeń, które na zawsze tragicznie zapisały się w historii Wileńszczyzny.
Po oficjalnych przemówieniach odbył się Apel Pamięci i zostały złożone kwiaty w Kwaterze Polskiej – w miejscu upamiętniającym Polaków, którzy stracili życie w ponarskich lasach w okresie okupacji niemieckiej. Wśród ofiar znaleźli się m.in. przedstawiciele polskiej inteligencji wileńskiej, duchowni, nauczyciele, żołnierze ZWZ-AK, młodzież ze Związku Wolnych Polaków. Współczesne badania wskazują, że w Ponarach zamordowano 80–100 tys. osób, z czego co najmniej 2 tys. Polaków. Ponarskie lasy to miejsce kaźni także wileńskich Żydów, Romów i jeńców sowieckich. Ostatnie masowe egzekucje przeprowadzono w tym miejscu w lipcu 1944 r., krótko przed wkroczeniem na te tereny Armii Czerwonej. Ze względu na niemieckie akcje zacierania śladów, polegające na wydobywaniu i paleniu zwłok z dołów śmierci, nie jesteśmy dziś w stanie ustalić dokładnej liczby ofiar zbrodni.
Tego samego dnia w Domu Kultury Polskiej w Wilnie odbyła się Konferencja Ponarska, podczas której referaty wygłosili dr hab. Monika Tomkiewicz oraz Przemysław Namsołek. Wydarzeniu towarzyszyła także wystawa IPN „Ofiary Zbrodni w Ponarach pod Wilnem 1941–1944” oraz wystawa prac plastycznych laureatów Konkursu Ponarskiego.
Źródło: IPN
fot. X.com/Jan Kasprzyk
