We wsi Rasło na Smorgońszczyźnie zakończyła się odbudowa katolickiej kapliczki z XIX wieku, wpisanej do rejestru zabytków historyczno-kulturowych. Jak zauważa kanał „Spadczyna”, nowy obiekt znacznie różni się od historycznego pierwowzoru.
Kapliczka ma bardziej przysadziste proporcje, niemal dwukrotnie wyższy cokół i zmienione elewacje. Zmieniono również kształt wnęk – zamiast historycznych łukowych otworów wykonano prostokątne. Uproszczono gzyms, usunięto elementy charakterystyczne dla oryginału, a zabytkowy krzyż zastąpiono większym. Wokół obiektu wylano betonową nawierzchnię.
Oryginalna kapliczka została zniszczona 17 października 2025 roku przez 25-letniego kierowcę Audi, który prowadził pod wpływem alkoholu. Mężczyzna stracił panowanie nad samochodem, gdy na drogę wybiegły gęsi, i uderzył w budynek.
Za jazdę po alkoholu i spowodowanie wypadku otrzymał pięcioletni zakaz prowadzenia pojazdów oraz 8400 rubli grzywny. Za zniszczenie zabytku nałożono na niego dodatkowo zaledwie 270 rubli kary.
Na odbudowę przeznaczono z budżetu 32 tys. rubli – 5 tys. na prace projektowe i badawcze oraz 27 tys. na budowę. Prokuratura zapowiadała dochodzenie tej kwoty od sprawcy wypadku.
Co ciekawe, dokumentacja projektowa zawierała część historycznych detali, m.in. łukowe otwory i bardziej złożony gzyms. Budowniczowie nie zastosowali jednak tych rozwiązań, upraszczając je podczas prac.
Na wykonanie odbudowy przeznaczono zaledwie około półtora miesiąca. Tymczasem zezwolenie Ministerstwa Kultury wymagało zachowania historycznych wymiarów, kolorystyki i materiałów oraz zakazywało naukowo nieuzasadnionych zmian wyglądu zabytku.
Na terenie rejonu smorgońskiego znajduje się 16 podobnych XIX-wiecznych kamiennych kapliczek posiadających status zabytków. Przypadek z Rasła pokazuje jednak, że sam wpis do rejestru nie gwarantuje zachowania ich historycznego wyglądu.
Na podst. Telegram/Spadczyna
Nowa kapliczka i historyczna kapliczka z XIX wieku przed zniszczeniem. Fot. Facebook Olega Dziernowicza / Wikimedia Commons
